حسین شریعتمداری: "با كدام توجیه ؟!"
منوچهر متکی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در حالی روز دوشنبه (۲۲ آذر) بوسیله رئیسجمهور برکنار شد
که در حال ابلاغ پیام احمدینژاد به رئیسجمهور سنگال در این کشور بود.
علیاکبر صالحی، معاون فعلی رئیسجمهور و رئیس سازمان انرژی اتمی به
سرپرستی موقت دستگاه دیپلماسی کشور نهاده شده است. در عین حال یکی از
سایتهای حامی دولت با اشاره به اختلاف متکی و احمدینژاد «از سه سال
قبل»، نوشته «انتظار میرود فردی با ویژگیهای شبیه به رئیسجمهور» وزیر
امور خارجه گردد.
حسین شریعتمداری در سرمقاله خود آورده «در هيچ رسالهای به رئيس جمهور
محترم توصيه نشده است كه مثلا؛ «مستحب است وزير امور خارجه در آستانه
تاسوعا و عاشورای حسينی(ع) عزل شود و تاخير در بركناری او تا پايان تاسوعا و
عاشورا، كراهت داشته و خلاف احتياط است!»
این چهره اصولگرا معتقد است که برخی جوانب عزل متکی و انتصاب سرپرست جدید، «احتمالا توهمآفرین» باشد.
حسین شریعتمداری در سرمقاله خود به عزل متکی به هنگام ماموریت خارجی انتقاد
کرده و مینویسد «كدام ضرورت و مسئله فوری و فوتی در كار بوده است كه
آقای دكتر احمدینژاد حتی درنگ يك روزه يا چند ساعته برای عزل وزير خارجه
كابينه خويش را هم جايز ندانسته و نه فقط حكم عزل او را صادر كرده است بلكه
لازم ديده خبر مربوط به صدور اين حكم را بلافاصله در اختيار رسانهها نيز
قرار دهد! چرا...؟!»
مدیرمسئول کیهان تاکید کرده «در عرف شناخته شده سياسی، عزل يك وزير در حال
ماموريت - آنهم ماموريت خارجی وزير خارجه - علاوه بر آن كه نشانه بروز
ناگهانی اخلال در سياست خارجی يك كشور تلقی میشود، اهانت آشكار به شخصيت
وزير عزل شده نيز هست و اين تلقی را - چه بخواهيم و چه نخواهيم- در پی
خواهد داشت كه يكی از رخدادهای اخير سياست خارجی كشور- روی واژه اخير تاكيد
میشود- رضايت رئيس جمهور را به دنبال نداشته است!»
شریعتمداری، تاکید خود بر عبارت «رخدادهای اخیر» را اینگونه توجیه میکند
«چنانچه نارضايتی مورد اشاره مربوط به گذشته و چرخه عمومی سياست خارجی
كشور باشد، عزل وزير خارجه در حال ماموريت خارجی معنی ندارد! بديهی است كه
سياست خارجی كشورمان، چه در عرصه منطقهای، چه بينالمللی و مخصوصاً در
اجلاس چند روز گذشته ژنو 3 با دستاوردهای بزرگ و خيره كنندهای روبرو بوده
است، تا آنجا كه دشمنان تابلودار نيز توان انكار آن را نداشتهاند بنابراين
از يكسو، علت عزل آقای متكی نمیتواند تازه و جديد بوده و طی چند روز اخير
پديد آمده باشد و از سوی ديگر بركناری شتابزده ايشان بی آن كه علتی در
روزهای اخير داشته باشد، قابل توجيه و تفسير نيست»
مدیرمسئول کیهان در ادامه نوشته خود تاکید کرده که احمدینژاد پیشتر به
دنبال جابجایی متکی بوده که «به عللی از آن منصرف شده است.» آقای
شریعتمداری در مورد این دلایل، توضیحی نداده است.
با این وجود وی به انتصاب چند تن از «نزدیکان رئیسجمهور» مانند اسفندیار
رحیم مشایی، رئیسدفتر رئیسجمهور به سمت نماینده ویژه در برخی حوزههای
تخصصی دیپلماسی اشاره دارد که اعتراض متکی و تذکر رهبر انقلاب را در پی
داشته است.
رئیسجمهور در تابستان ۸۹، نمایندگان ویژهای در امور خارومیانه، آسیا،
افغانستان و دریای خزر منصوب کرد که با واکنش انتقادآمیز سیاسیون مواجه شد.
مرکز پژوهشهای مجلس آن را «مغایر قانون اساسی» دانست و از «فقدان تجربه و
تخصص کافی» آنان انتقاد کرد. در عین حال، رهبر انقلاب نیز بر لزوم پرهیز
از موازیکاری در دولت بویژه در سیاست خارجی تاکید فرمودند و افزودند وزارت
امور خارجه، مسئول هدایت منسجم و برنامهریزی شده سیاست خارجی» است.
بعدها، نمایندگان ویژه رئیسجمهور به مشاور رئیسجمهور تنزل مقام یافتند.
شریعتمداری با اشاره به این وقایع، سفر اخیر رئیسدفتر رئیسجمهور به اردن و
دیدار با پادشاه این کشور را مطرح کرده و مینویسد «اين مأموريت آقاي
مشايی با جايگاه رسمی وی به عنوان رئيس دفتر رئيس جمهور همخوانی چندانی
ندارد و به پست و جايگاه «مأمور ويژه» شبيهتر است.»
مدیرمسئول روزنامه کیهان با بیان اینکه «شايد اين مأموريت با اعتراض آقای
متكی روبرو شده باشد! و... شايد هم علت ديگری در ميان باشد...»، در مورد
عزل متکی مینویسد «در هر دو حالت، شايستهتر آن بود كه رياست محترم جمهوری
لااقل تا بازگشت آقای متكی از مأموريت خارج كشور، صدور حكم عزل ايشان را
به تأخير میانداختند، تا خدای نخواسته تصور نشود رئيس جمهور محترم تاب
كمترين انتقاد به رئيس دفتر خويش را ندارند.»
بازتاب خارجی برکناری متکی
شبکه خبری العربیه با نگاهی مغرضانه به این موضوع طبق معمول به بزرگنمایی وقایع ایران پرداخته و مدعی شده که صدور حکم برکناری متکی بی ارتباط با مذاکرات اخیر ایران و گروه 1+5 در ژنو نبوده است.
نیویورک تایمز با اشاره به این مطلب برکناری ناگهانی متکی را که طی چند سال گذشته سکاندار سیاست خارجی ایران بوده ناگهانی ارزیابی کرده و نوشت: این اقدام تکان دهنده موجب شگفتی برخی محافل در غرب شده است.
این روزنامه آمریکایی همچنین به برکناری متکی در اثنای سفر وی به سنگال توجه کرده است.
خبرگزاری فرانسه برکناری متکی را در حالی که ایران در حال مذاکره با گروه 1+5 در مورد موضوع هسته ای خود است اقدامی شوک برانگیز و قابل تامل ارزیابی کرد. هر چند این خبرگزاری از علت این تصمیمگیری ابراز بی اطلاعی کرده اما آن را بی ارتباط با اظهارات اخیر متکی در واکنش به سخنان کلینتون ندانسته است.
رویترز نیز با انتشار مطلب کوتاهی از برکناری منوچهر متکی و اعلام نام رئیس سازمان انرژی اتمی ایران به عنوان سرپرست وزارت تحت هدایت وی خبر داده است.
شبکه خبری العربیه با نگاهی مغرضانه به این موضوع طبق معمول به بزرگنمایی وقایع ایران پرداخته و مدعی شده که صدور حکم برکناری متکی بی ارتباط با مذاکرات اخیر ایران و گروه 1+5 در ژنو نبوده است.
در خبر دیگری به نقل از خبرگزاری آسوشیتدپرس برکناری وزیر خارجه ایران ناگهانی و بدون هیچگونه توضیحی عنوان شده است. این خبرگزاری مدعی است که برکناری متکی از جمله خواسته های نمایندگان مجلس شورای اسلامی نیز بوده چرا که به اعتقاد آنها وی در زمینه دفاع از حقوق ایران در مجامع بین المللی به اندازه کافی قدرتمند عمل نکرده است.
همچنین شبکه خبری بلومبرگ در خبری آورده است: منوچهر متکی از کابینه محمود احمدی نژاد کنار گذاشته شد. سایت این شبکه در ادامه به برکناری متکی در حین انجام سفر خارجی اشاره کرده و به نقل از یک کارشناس مسائل خاورمیانه این اقدام را نامیمون دانسته است.